fbpx
Home » ไศวนิกาย

Tag : ไศวนิกาย

จ.นครศรีธรรมราช พระศิวนาฏราช จากหอพระอิศวร เมืองนครศรีธรรมราช ภาคใต้

พระศิวนาฏราช จากหอพระอิศวร เมืองนครศรีธรรมราช พิพิธภัณฑสถานแห่งชาตินครศรีธรรมราช

Scaasa Researcher
รูปแบบศิลปะ ในอินเดียใต้ตั้งแต่ศิลปะโจฬะเป็นต้นไป ประติมากรรมสำริดรูปพระศิวนาฏราชได้รับคามนิยมอย่างมาก โดยนิยมออกแบบให้พระศิวะยกพระเพลาขวาขึ้นอย่างอิสระและพระหัตถ์แสดงท่าร่ายรำ โดยรอบปรากฏวงเปลวไฟซึ่งนอกจากจะทำหน้านี้เน้นประติมากรรมแล้วยังเป็นสิ่งที่ช่วยยึดประติมากรรมมิให้ล้มอีกด้วย การที่ประติมากรมซึ่งค้นพบที่นครศรีธรรมราชชิ้นนี้มีระเบียบเช่นเดียวกับศิลปะอินเดียใต้ ก็ย่อมแสดงให้เห็นถึงการเคลื่อนย้ายของพราหมณ์ในลัทธิไศวนิกายและกลุ่มช่างจากอินเดียใต้เข้ามาสู่นครศรีธรรมราชอย่างไม่ต้องสงสัย ประติมานวิทยา ในไศวนิกาย พระศิวนาฏราชทรงเป็นเจ้าแห่งกิจกรรมที่พระองค์ทรงแสดงต่อจักรวาล เช่น การสร้าง รักษา ทำลายเป็นต้น ด้วยเหตุนี้
จ.นครศรีธรรมราช ภาคใต้ ศิวลึงค์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาตินครศรีธรรมราช

ศิวลึงค์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จ.นครศรีธรรมราช

Scaasa Researcher
รูปแบบศิลปะ ศิวลึงค์ที่ค้นพบในแถบนครศรีธรรมราชสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มที่ปรากฏเฉพาะรุทรภาคและติดับฐานโยนี กับกลุ่มที่ปรากฏทั้งสามภาคและแยกออกจากฐานโยนี สำหรับศิวลึงค์ที่ปรากฏในภาพนี้เป็นศิวลึงค์แบบที่สอง ซึ่งปรากฏทั้งพรหมภาค (ส่วนสี่เหลี่ยมด้านล่าง) วิษณุภาค (ส่วนแปดเหลี่ยมตรงกลาง) และรุทรภาค (ส่วนกลมด้านบน) อันแสดงถึงความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันของตรีมูรติทั้งสาม
จ.นครศรีธรรมราช ภาคใต้ ศิวลึงค์ซึ่งติดกับฐานโยนี พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ

ศิวลึงค์ซึ่งติดกับฐานโยนี พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติน จ.ครศรีธรรมราช

Scaasa Researcher
รูปแบบศิลปะ ศิวลึงค์ที่ค้นพบในแถบนครศรีธรรมราชสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มที่ปรากฏเฉพาะรุทรภาคและติดับฐานโยนี กับกลุ่มที่ปรากฏทั้งสามภาคและแยกออกจากฐานโยนี สำหรับศิวลึงค์ที่ปรากฏในภาพนี้เป็นศิวลึงค์แบบแรกที่อาจมีอายุเก่าแก่กว่าศึวลึงค์ในประเภทที่สอง ประติมานวิทยา ศิวลึงค์และโยนี เป็นตัวแทนอันไม่เป็นรูปมนุษย์ของพระศิวะและพระอุมา เทพเจ้าสูงสุดของลัทธิไศวนิกาย มักปรากฏเป็นประติมากรรมประดิษฐานในครรภคฤหะของเทวาลัยเสมอ อนึ่ง เมืองนครศรีธรรมราชคงเคยนับถือศาสนาฮินดูเป็นหลักมากก่อนในพุทธศตวรรษที่
จ.นครศรีธรรมราช ฐานพระสยม นครศรีธรรมราช ภาคใต้

ฐานพระสยม นครศรีธรรมราช จ.นครศรีธรรมราช

Scaasa Researcher
รูปแบบศิลปะ ฐานพระสยม เป็นเทวาลัยไศวนิกายซึ่งตั้งอยู่ในเมืองนครศรีธรรมราช ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือไม่ไกลนักจากพระบรมธาตุนครศรีธรรมราช สร้างด้วยอิฐ ประกอบด้วยห้องครรภคฤหะขนาดเล็กซึ่งสำหรับประดิษฐานศิวลึงค์และมณฑปทางด้านหน้าสำหรับผู้บูชา ประติมานวิทยา ภายในประดิษฐานศิวลึงค์ซึ่งตั้งอยู่บนฐานโยนีทรงกลมอันเป็นรสัญลักษณ์แทนพระศิวะและพระอุมาในฐานะแห่งการไม่มีรูป อนึ่ง ฐานโยนีทรงกลมนี้เป็นลักษณะพิเศษ ไม่ปรากฏมาก่อนในศิลปะศรีวิชัยแต่กลับเป็นลักษณะปกติในศิลปะอินเดียใต้ ด้วยเหตุนี้จึงเป็นไปได้ที่ฐานดังกล่าวอาจแสดงความสัมพันธ์ทางใดทางหนึ่งกับชาวอินเดีย
จ.นครศรีธรรมราช จารึกหุบเขาช่องคอย ภาคใต้

จารึกหุบเขาช่องคอย จ.นครศรีธรรมราช

Scaasa Researcher
ประติมานวิทยา สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ในศาสนาฮินดู หรือ “ตีรถะ” อันเชื่อว่าเป็นที่ประทับของพระเป็นเจ้าและเป็นสถานที่แสวงบุญนั้น มักอยู่ในสถานที่ที่เป็นจุดสังเกต (landmark) ทางธรรมชาติ เช่น ช่องเขา ริมลำธาร หรือตาน้ำเป็นต้น จากหลักเกณฑ์นี้ สถานที่ตั้งของจารึกหุบเขาช่องคอย ซึ่งตั้งอยู่ในหุบเขาใกล้ลำธาร
จ.นครศรีธรรมราช ภาคใต้ สวยัมภูลึงค์ เขาคา อ.สิชล

สวยัมภูลึงค์ เขาคา อ.สิชล จ.นครศรีธรรมราช

Scaasa Researcher
สวยัมภูลึงค์ แปลว่าลึงค์ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ (สฺวยํ แปลว่า ตนเอง ภู เป็นว่าเกิด มี เป็น อยู่) อันเป็นประจักษ์พยานของการมีอย่รวมถึงฤทธานุภาพของพระเป็นเจ้า ที่ยอดเขาทางด้านทิศเหนือของเขาคาปรากฏแท่งหินที่มีลักษะคล้ายศิวลึงค์ จึงได้รับการสถาปนาให้เป็นสวยัมภูลึงค์ไปโดยปริยาย โดยรอบมีการสร้างเขื่อนด้วยหินและปรับพื้นที่เพื่อให้เป็นเทวาลัย อย่างไรก็ตาม
จ.นครศรีธรรมราช ฐานโยนี โบราณสถานหมายเลข 4 เขาคา ภาคใต้

ฐานโยนี โบราณสถานหมายเลข 4 เขาคา อ.สิชล จ.นครศรีธรรมราช

Scaasa Researcher
ฐานโยนี สัญลักษณ์ของอวัยวะเพศหญิงซึ่งรองรับศิวลึงค์ เป็นสัญลักษณ์ที่ไม่มีรูปของพระอุมา พระผู้เป็นพลัง (ศักติ) ของพระศิวะ ฐานโยนีที่นี่มีลักษณะคล้ายธรรมชาติ เนื่องจากอยู่ในผังกลมซึ่งแตกต่างไปจากโยนีที่เอเชียอาคเนย์โยทั่วไปที่มักอยู่ในผังสี่เหลี่ยม นอกจากนี้ การสลักโดยใช้หินธรรมชาติสลักอย่างเป็นธรรมชาติ คือไม่ตกแต่งเป็นลวดบัวฐานนั้น ยังแตกต่างไปจากบานโยนีส่วนใหญ่ของเอเชียอาคเนย์อีกด้วย บานโยนีดังกล่าวจึงแสดงสถานะ “ความเป็นธรรมชาติ” มากกว่าโยนีอื่นๆอีกด้วย
จ.นครศรีธรรมราช ภาคใต้ โบราณสถานหมายเลข 2 เขาคา

โบราณสถานหมายเลข 2 เขาคา อ.สิชล จ.นครศรีธรรมราช

Scaasa Researcher
โบราณสถานหมายเลข 2 ถือเป็นเทวาลัยที่สำคัญที่สุดในกลุ่มโบราณสถานที่เขาคา เนื่องจากตั้งอยู่บนยอดเขาที่สูงที่สุดและเป็นอาคารที่มีขนาดใหญ่ที่สุดเมื่อเทียบกับอาคารอื่นๆในกลุ่ม เป็นอาคารก่ออิฐในผังสี่เหลี่ยมจัตุรัสแต่ใช้กรอบประตูละฐานเสาสลักจากหิน การที่อาคารอยู่ในผังสี่เหลี่ยมจัตุรัส มีครรภคฤหะทางด้านหลัง และที่มณฑปมีแถวเสากระจายทำให้นักวิชาการบางท่านให้ความเห็นว่า เทวาลัยดังกล่าวมีแผนผังคล้ายกับเทวาลัย Lad Khan เมืองไอโหเฬ ประเทศอินเดีย
พระศิวะ 4 กร พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ภาคใต้ สงขลา

พระศิวะ 4 กร พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จ.สงขลา

Scaasa Researcher
รูปแบบศิลปะ พระศิวะ 4 กร ประทับยืนตรงอยู่บนฐานรูปดอกบัว กลีบบัวมีขนาดใหญ่ พระเศียรทรงชฎามกุฎ เกล้าเป็นทรงกระบอก ประดับพระจันทร์เสี้ยวและหัวกะโหลก ทรงเทริดมีลักษณะเป็นแถบเส้นนูนและตาบมีขนาดเล็กที่ด้านหน้า ด้านหลังพระเศียรมีประภามณฑลรูปวงรี เจาะเป็นแถวช่องรูปวงกลม กรอบมีลายเปลวไฟโดยรอบ มีเส้นพระเกศาขนาดใหญ่บนพระอังสาทั้งสองข้าง พระหัตถ์ขวาหลังทรงถืออักษมาลา

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More

Privacy & Cookies Policy
error: Content is protected !!