fbpx
Home » พระพิมพ์

Tag : พระพิมพ์

จ.นครศรีธรรมราช พระพิมพ์เล่าเรื่องการแสดงยมกปาฏิหาริย์ (?) พิพิธภัณฑสถาน ภาคใต้

พระพิมพ์เล่าเรื่องการแสดงยมกปาฏิหาริย์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จ.นครศรีธรรมราช

Scaasa Researcher
รูปแบบศิลปะ การจัดวางพระพุทธเจ้าขนาบข้างด้วยพระโพธิสัตว์ประทับยืนตริภังค์องค์สองข้าง เป็นองค์ประกอบที่ได้รับความนิมมากในศิลปะหลังคุปตะที่ถ้ำอชันตาและเอลโลร่า จึงเป็นไปได้ที่พระพิมพ์นี้แสดงคสามเกี่ยวข้องกับศิลปะดังกล่าว ประติมานวิทยา พระพิมพ์กลุ่มนี้ แสดงพระพุทธเจ้าประทับนั่งห้อยพระบาท พระหัตถ์ยกข้นแสดงวิตรรกมุทรา ขนาบข้างด้วยพระโพธิสัตว์ยืนตริภังค์สองข้าง ด้านบนปรากฏพระพุทธรูปประทับนั่งปางสมาธิสามองค์ แม้ว่ายังมีข้อถกเถียงมากมาย แต่อาจเป็นไปได้ที่พระพุทธรูปดังกล่าวเลาเรื่องการแสดงยมกปาฏิหาริย์ตามแบบมหายาน เนื่องด้วยการปรากฏภาพนิมิตของพระพุทธเจ้าสามองค์ด้านบน อนึ่ง การแสดงวิตรรกมุทราเองก็มักใช้เสมอๆในศิลปะทวารวดีเพื่อแทนธรรมจักรมุทราอันเป็นมุทราสำหรับการแสดงยมกปาฏิหาริย์ในศิลปะอินเดียเหนือ
จ.นครศรีธรรมราช พระพิมพ์พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร 4 กร พิพิธภัณฑสถานแห่งชาตินครศรีธรรมราช ภาคใต้

พระพิมพ์พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร 4 กร พิพิธภัณฑสถานแห่งชาตินครศรีธรรมราช

Scaasa Researcher
รูปแบบศิลปะ นอกจากรูปแบบเครื่องแต่งกายที่แสดงความสัมพันธ์กับศิลปะปาละแล้ว การที่พระพิมพ์มีขอบหนารูปวงกลมหรือวงรี โดยมีรูปประติมากรรมนูนเด่นอยู่ตรงกลาง ถือเป็นลักษณะเด่นของการใช้แม่พิมพ์แบบปาละในการสร้างพระพิมพ์ อนึ่ง พระพิมพ์แบบปาละนี้ปรากฏเช่นกันที่มหาวิทยาลัยนาลันทาในประเทศอินเดีย ประติมานวิทยา พระโพธิสัตว์องค์นี้ตีความได้ว่าหมายถึงพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรอย่างแน่นอน เนื่องด้วย การถือดอกบัวปัทมะ พระองค์ทรงมีพระหัตถ์ 4 กร โดยพระหัตถ์คู่บนถือดอกปัทมะกับลูกประคำอันแสดงความเป็นนักบวช
จ.นครศรีธรรมราช พระพิมพ์พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร 12 กร พิพิธภัณฑสถานแห่งชาตินครศรีธรรมราช ภาคใต้

พระพิมพ์พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร 12 กร พิพิธภัณฑสถานแห่งชาตินครศรีธรรมราช

Scaasa Researcher
ประติมานวิทยา พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร เป็นพระโพธิสัตว์แห่งความกรุณา คือช่วยเหลือคนที่ตกอยู่ในความทุกข์ให้พ้นจากทุกข์ การเน้นย้ำถึงการช่วยเหลือสรรพสัตว์ของพระองค์ทำให้เกิดพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรหลายกรขึ้นเพื่อสื่อความหมายหมายถึงการช่วยเหลือสรรพสัตว์หลายครั้งได้ในเวลาเดียวกัน ในพระพิมพ์นี้ พระองค์ทรงประทับยืนคู่กับหัยครีพและเปรตสูจิมุข ซึ่งเป็นตัวแทนของสัตว์โลกที่กำลังรับความกรุณาของพระองค์ ในประติมานวิทยาของปาละ ถ้าพระโพธิสัตว์มีหลายกรและถือบ่วงบาศ ก็มักจะมีชื่อว่า “พระอโมฆบาศ” อย่างไรก็ตาม พระโพธิสัตว์ในพระพิมพ์นี้ไม่ทราบว่าจะตรงกับพระอโมฆบาศตามแบบปาละได้หรือไม่ เนื่องจากไม่ปรากฏบ่วงบาศชัดเจน
จ.นครศรีธรรมราช พระพิมพ์อัษฏมหาโพธิสัตว์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ภาคใต้

พระพิมพ์อัษฏมหาโพธิสัตว์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติน จ.ครศรีธรรมราช

Scaasa Researcher
รูปแบบศิลปะ นอกจากรูปแบบเครื่องแต่งกายที่แสดงความสัมพันธ์กับศิลปะปาละแล้ว การที่พระพิมพ์มีขอบหนารูปวงกลมหรือวงรี โดยมีรูปประติมากรรมนูนเด่นอยู่ตรงกลาง ถือเป็นลักษณะเด่นของการใช้แม่พิมพ์แบบปาละในการสร้างพระพิมพ์ อนึ่ง พระพิมพ์แบบปาละนี้ปรากฏเช่นกันที่มหาวิทยาลัยนาลันทาในประเทศอินเดีย ประติมานวิทยา พระโพธิสัตว์แปดองค์สำคัญผู้ล้อมรอบพระพุทธเจ้าอยู่ทั้งแปดทิศในพุทธศาสนามหายาน เรียกว่าพระอัษฏมหาโพธิสัตว์ อันประกอบด้วยพระปัทมปาณิ พระวัชรปาณิ พระสมันตภัทร พระมัญชุศรี พระไมเตรยะ
จ.นครศรีธรรมราช พระพิมพ์จากควนสราญรมย์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ภาคใต้

พระพิมพ์จากควนสราญรมย์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จ.นครศรีธรรมราช

Scaasa Researcher
รูปแบบศิลปะ พระพุทธรูปองค์นี้ เป็นพระพิมพ์ขนาดเล็กซ่งแสดงความเกี่ยวข้องกับศิลปะอมราวดี-ลังกาอย่างชัดเจน กล่าวคือ เป็นพระพุทธรูปนาคปรกซึ่งนิยมมาก่อนในศิลปะอินเดียใต้ ประทับนั่งขัดสมาธิราบและแสดงอภัยมุทราหันเฉียงแบบอินเดียใต้ อย่างไรก็ตาม จีวรเรียบไม่มีริ้วถือเป็นลักษณะแบบคุปตะ-หลังคุปตะที่เข้ามาปะปน ประติมานวิทยา พระพุทธรูปนาคปรกนั้น แสดงถึงตอนที่นาคมุจลินท์ป้องกันพระพุทธองค์จากพายุฝนภายหลังการตรัสรู้ ซึ่งเป็นตอนที่นิยมในศิลปะอมราวดีและลังกา อย่างไรก็ตาม คติการทำ “พระพิมพ์”
พระพิมพ์ดินดิบ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ภาคใต้ สงขลา

พระพิมพ์ดินดิบ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จ.สงขลา

Scaasa Researcher
รูปแบบศิลปะ พระพิมพ์ดินดิบองค์นี้อยู่ในกรอบสี่เหลี่ยมผืนผ้า ด้านล่างมีรูปพระพุทธรูปประทับนั่งสมาธิปางนาคปรก พระพักตร์กลม ขนาบข้างด้วยพระโพธิสัตว์ประทับยืน ทรงผ้านุ่งโธตียาวถึงข้อพระบาท ด้านบนเป็นพระพุทธรูปปางสมาธิ หลังพระเศียรมีแผ่นประภามณฑลรูปวงกลม เรียบ ประทับนั่งบนฐานบัว จำนวน 3 องค์ ประทับนั่งสลับกับรอยกดประทับรูปสถูป จัดอยู่ในศิลปะศรีวิชัย
พระพิมพ์อัษฏมหาโพธิสัตว์ ภาคใต้ สุราษฎร์ธานี

พระพิมพ์อัษฏมหาโพธิสัตว์ จ.สุราษฎร์ธานี

Scaasa Researcher
รูปแบบศิลปะ พระพิมพ์อัษฏมหาโพธิสัตว์นี้ ตรงกลางภาพเป็นรูปบุคคลแสดงธรรมจักรมุทรา ประทับนั่งขัดสมาธิเพชรบนฐานดอกบัว ด้านหลังมีผนักบัลลังก์ ที่ขนาบข้างด้วยสถูปน่าจะหมายถึงพระพุทธเจ้า โดยรอบเป็นรูปพระโพธิสัตว์อีก 8 พระองค์ ลักษณะของพระพิมพ์ดังกล่าวคล้ายคลึงกับพระพิมพ์ในศิลปะปาละของอินเดีย น่าจะมีอายุอยู่ในช่วงราวพุทธศตวรรษที่ 13-15 ประติมานวิทยา/ประวัติ พบที่จังหวัดตรัง ตรงกลางภาพเป็นรูปพระพุทธเจ้าแสดงธรรมจักรมุทรา

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More

Privacy & Cookies Policy
error: Content is protected !!