fbpx
Home » Archives for Scaasa Researcher

Author : Scaasa Researcher

Scaasa Researcher
260 Posts - 0 Comments
จ.นครศรีธรรมราช ภาคใต้ เท้าแขนแบบอินเดียใต้ พบจาดกวัดโพธิ์ท่าเรือ (ร้าง)

เท้าแขนแบบอินเดียใต้ พบจาดกวัดโพธิ์ท่าเรือ (ร้าง) พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จ.นครศรีธรรมราช

Scaasa Researcher
รูปแบบศิลปะ เท้าแขนดังกล่าวมีรูปแบบคล้ายคลึงกับเท้าแขนแบบอินเดียใต้สมัยวิชัยนคร (พุทธศตวรรษที่ 21-22) ที่เรียกว่า “ปุษปโพทิไก” มาก กล่าวคือมีลักษณะเป็นงวงดอกไม้ห้อยลงมา การที่ปุษปโพทิไกปรากฏที่เมืองนครศรีธรรมราช ย่อมแสดงให้เห็นถึงการเข้ามาของสถาปนิกชาวอินเดียใต้หรือลังกา ที่เข้ามาเพื่อสร้างอาคารทางศาสนาฮินดูหรือพุทธที่ต่อเนื่องตั้งแต่ก่อนพุทธศตวรรษที่ 19 ลงมาจนถึงสมัยพุทธศตวรรษที่ 21-22 (ร่วมสมัยอยุธยา)
จ.นครศรีธรรมราช พระเทวีจากหอพระอิศวร เมืองนครศรีธรรมราช ภาคใต้

พระเทวีจากหอพระอิศวร เมืองนครศรีธรรมราช พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จ.นครศรีธรรมราช

Scaasa Researcher
รูปแบบศิลปะ ในอินเดียใต้ตั้งแต่ศิลปะโจฬะและวิชัยนครเป็นต้นไป ประติมากรรมสำริดเทพเจ้าต่างๆมักขนาบข้างด้วยรูปพระเทวีเสมอ โดยพระเทวีนี้มักมีสองกร ประทับยืนตริภังค์โดยพระหัตถ์หนึ่งยกขึ้นถือดอกไม้ด้วยกฏกมุทรา ส่วนพระหัตถ์อีกข้างทิ้งลงข้างพระวรกายเสมอ ที่พระอุระบางครั้งปรากฏกุฉพันธะหรือผ้ารัดพระอุระซึ่งเป็นลักษณะที่นิยมในศิลปะอินเดียใต้เช่นกัน การที่ประติมากรมซึ่งค้นพบที่นครศรีธรรมราชชิ้นนี้มีระเบียบเช่นเดียวกับศิลปะอินเดียใต้ ก็ย่อมแสดงให้เห็นถึงการเคลื่อนย้ายของพราหมณ์และกลุ่มช่างจากอินเดียใต้เข้ามาสู่นครศรีธรรมราชอย่างไม่ต้องสงสัย ประติมานวิทยา ประติมากรรมพระเทวีที่ออกแบบสำหรับการประทับยืนคู่กับเทพเจ้าบุรุษในศิลปะอินเดียใต้ มักถือดอกไม้เสมอ ด้วยเหตุนี้ตัวประติมากรรมเองจึงไม่ได้แสดงให้เห็นว่าพระนางคือใคร ดังนั้น ถ้าประติมากรรมดังกล่าวประทับยืนคู่กับพระศิวะ
จ.นครศรีธรรมราช พระศิวนาฏราช จากหอพระอิศวร เมืองนครศรีธรรมราช ภาคใต้

พระศิวนาฏราช จากหอพระอิศวร เมืองนครศรีธรรมราช พิพิธภัณฑสถานแห่งชาตินครศรีธรรมราช

Scaasa Researcher
รูปแบบศิลปะ ในอินเดียใต้ตั้งแต่ศิลปะโจฬะเป็นต้นไป ประติมากรรมสำริดรูปพระศิวนาฏราชได้รับคามนิยมอย่างมาก โดยนิยมออกแบบให้พระศิวะยกพระเพลาขวาขึ้นอย่างอิสระและพระหัตถ์แสดงท่าร่ายรำ โดยรอบปรากฏวงเปลวไฟซึ่งนอกจากจะทำหน้านี้เน้นประติมากรรมแล้วยังเป็นสิ่งที่ช่วยยึดประติมากรรมมิให้ล้มอีกด้วย การที่ประติมากรมซึ่งค้นพบที่นครศรีธรรมราชชิ้นนี้มีระเบียบเช่นเดียวกับศิลปะอินเดียใต้ ก็ย่อมแสดงให้เห็นถึงการเคลื่อนย้ายของพราหมณ์ในลัทธิไศวนิกายและกลุ่มช่างจากอินเดียใต้เข้ามาสู่นครศรีธรรมราชอย่างไม่ต้องสงสัย ประติมานวิทยา ในไศวนิกาย พระศิวนาฏราชทรงเป็นเจ้าแห่งกิจกรรมที่พระองค์ทรงแสดงต่อจักรวาล เช่น การสร้าง รักษา ทำลายเป็นต้น ด้วยเหตุนี้
จ.นครศรีธรรมราช พระวิษณุสวมหมวกทรงกระบอก พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ภาคใต้

พระวิษณุสวมหมวกทรงกระบอก พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จ.นครศรีธรรมราช

Scaasa Researcher
รูปแบบศิลปะ พระวิษณุองค์นี้มีเค้าโครงคล้ายกับพระวิษณุในศิลปะปัลลวะตอนต้นของอินเดียใต้ กล่าวคือสวมหมวกทรงกระบอกเรียบและนุ่งโธตียาวเรียบ ไม่มีเครื่องตกแต่ง โดยลักษณะดังกล่าวปรากฏเช่นกันกับพระวิษณุจำนวนมากที่ค้นพบในจังหวัดสุราษฏร์ธานีและจังหวัดปราจีนบุรี ในประเทศไทย ประติมากรมักกำหนดให้ใช้คทาและชายผ้าคาดเป็นเครื่องค้ำยัน เพื่อให้ประติมากรรมพระวิษณุแข้งแรงขึ้น ประติมานวิทยา พระวิษณุผู้ดูแลโลกและพระเป็นเจ้าสูงสุดในลัทธิไวษณพนิกาย ทรงถือของสี่ประการ คือ จักร สังข์ คทาและธรณี
จ.นครศรีธรรมราช พระวิษณุ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาตินครศรีธรรมราช ภาคใต้

พระวิษณุ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จ.นครศรีธรรมราช

Scaasa Researcher
รูปแบบศิลปะ รูปแบบเครื่องแต่งกายของพระวิษณุองค์นี้คล้ายคลึงกับศิลปะอมราวดีและคุปตะ โดยการคาดผ้าคาดวงโค้งกว้างนั้นปรากฏมาก่อนแล้วตั้งแต่ศิลปะอมราวดี ส่วนหมวกทรงกระบอกที่ประดับด้วยตาบวงกลมที่มีสิงห์คายชายผ้าและ ยัชโญปวีตเส้นเชือกก็ล้วนแต่แสดงความเกี่ยวข้องกับศิลปะคุปตะ จากรูปแบบศิลปกรรม พบว่า ประติมากรรมนี้มีอายุค่อนข้าง “เก่า” ซึ่งตอบรับกับประติมานวิทยาที่แสดงความเก่าแก่ของพระวิษณุองค์นี้เช่นกัน ประติมานวิทยา พระวิษณุผู้ดูแลโลกและพระเป็นเจ้าสูงสุดในลัทธิไวษณพนิกาย ทรงถือของสี่ประการ คือ จักร
จ.นครศรีธรรมราช พระวิษณุ จากหอพระนารายณ์ นครศรีธรรมราช ภาคใต้

พระวิษณุ จากหอพระนารายณ์ นครศรีธรรมราช พิพิธภัณฑสถานแห่งชาตินครศรีธรรมราช

Scaasa Researcher
รูปแบบศิลปะ รูปแบบเครื่องแต่งกายของพระวิษณุองค์นี้คล้ายคลึงกับศิลปะอมราวดีและคุปตะ โดยการคาดผ้าคาดวงโค้งกว้างนั้นปรากฏมาก่อนแล้วตั้งแต่ศิลปะอมราวดี ส่วนหมวกทรงกระบอกที่ประดับด้วยตาบวงกลมที่มีสิงห์คายชายผ้าและ ยัชโญปวีตเส้นเชือกก็ล้วนแต่แสดงความเกี่ยวข้องกับศิลปะคุปตะ จากรูปแบบศิลปกรรม พบว่า ประติมากรรมนี้มีอายุค่อนข้าง “เก่า” ซึ่งตอบรับกับประติมานวิทยาที่แสดงความเก่าแก่ของพระวิษณุองค์นี้เช่นกัน ทั้งหมดจึงแสดงถึงการเข้ามาของไวษณพนิกายจากประเทศอินเดีย โดยเข้ามาตั้งแต่ระยะแรกๆของวัฒนธรรมศรีวิชัย ประติมานวิทยา พระวิษณุผู้ดูแลโลกและพระเป็นเจ้าสูงสุดในลัทธิไวษณพนิกาย ทรงถือของสี่ประการ
จ.นครศรีธรรมราช ภาคใต้ ศิวลึงค์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาตินครศรีธรรมราช

ศิวลึงค์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จ.นครศรีธรรมราช

Scaasa Researcher
รูปแบบศิลปะ ศิวลึงค์ที่ค้นพบในแถบนครศรีธรรมราชสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มที่ปรากฏเฉพาะรุทรภาคและติดับฐานโยนี กับกลุ่มที่ปรากฏทั้งสามภาคและแยกออกจากฐานโยนี สำหรับศิวลึงค์ที่ปรากฏในภาพนี้เป็นศิวลึงค์แบบที่สอง ซึ่งปรากฏทั้งพรหมภาค (ส่วนสี่เหลี่ยมด้านล่าง) วิษณุภาค (ส่วนแปดเหลี่ยมตรงกลาง) และรุทรภาค (ส่วนกลมด้านบน) อันแสดงถึงความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันของตรีมูรติทั้งสาม
จ.นครศรีธรรมราช ภาคใต้ ศิวลึงค์ซึ่งติดกับฐานโยนี พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ

ศิวลึงค์ซึ่งติดกับฐานโยนี พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติน จ.ครศรีธรรมราช

Scaasa Researcher
รูปแบบศิลปะ ศิวลึงค์ที่ค้นพบในแถบนครศรีธรรมราชสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มที่ปรากฏเฉพาะรุทรภาคและติดับฐานโยนี กับกลุ่มที่ปรากฏทั้งสามภาคและแยกออกจากฐานโยนี สำหรับศิวลึงค์ที่ปรากฏในภาพนี้เป็นศิวลึงค์แบบแรกที่อาจมีอายุเก่าแก่กว่าศึวลึงค์ในประเภทที่สอง ประติมานวิทยา ศิวลึงค์และโยนี เป็นตัวแทนอันไม่เป็นรูปมนุษย์ของพระศิวะและพระอุมา เทพเจ้าสูงสุดของลัทธิไศวนิกาย มักปรากฏเป็นประติมากรรมประดิษฐานในครรภคฤหะของเทวาลัยเสมอ อนึ่ง เมืองนครศรีธรรมราชคงเคยนับถือศาสนาฮินดูเป็นหลักมากก่อนในพุทธศตวรรษที่
จ.นครศรีธรรมราช พระพิมพ์เล่าเรื่องการแสดงยมกปาฏิหาริย์ (?) พิพิธภัณฑสถาน ภาคใต้

พระพิมพ์เล่าเรื่องการแสดงยมกปาฏิหาริย์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จ.นครศรีธรรมราช

Scaasa Researcher
รูปแบบศิลปะ การจัดวางพระพุทธเจ้าขนาบข้างด้วยพระโพธิสัตว์ประทับยืนตริภังค์องค์สองข้าง เป็นองค์ประกอบที่ได้รับความนิมมากในศิลปะหลังคุปตะที่ถ้ำอชันตาและเอลโลร่า จึงเป็นไปได้ที่พระพิมพ์นี้แสดงคสามเกี่ยวข้องกับศิลปะดังกล่าว ประติมานวิทยา พระพิมพ์กลุ่มนี้ แสดงพระพุทธเจ้าประทับนั่งห้อยพระบาท พระหัตถ์ยกข้นแสดงวิตรรกมุทรา ขนาบข้างด้วยพระโพธิสัตว์ยืนตริภังค์สองข้าง ด้านบนปรากฏพระพุทธรูปประทับนั่งปางสมาธิสามองค์ แม้ว่ายังมีข้อถกเถียงมากมาย แต่อาจเป็นไปได้ที่พระพุทธรูปดังกล่าวเลาเรื่องการแสดงยมกปาฏิหาริย์ตามแบบมหายาน เนื่องด้วยการปรากฏภาพนิมิตของพระพุทธเจ้าสามองค์ด้านบน อนึ่ง การแสดงวิตรรกมุทราเองก็มักใช้เสมอๆในศิลปะทวารวดีเพื่อแทนธรรมจักรมุทราอันเป็นมุทราสำหรับการแสดงยมกปาฏิหาริย์ในศิลปะอินเดียเหนือ
จ.นครศรีธรรมราช พระพิมพ์พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร 4 กร พิพิธภัณฑสถานแห่งชาตินครศรีธรรมราช ภาคใต้

พระพิมพ์พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร 4 กร พิพิธภัณฑสถานแห่งชาตินครศรีธรรมราช

Scaasa Researcher
รูปแบบศิลปะ นอกจากรูปแบบเครื่องแต่งกายที่แสดงความสัมพันธ์กับศิลปะปาละแล้ว การที่พระพิมพ์มีขอบหนารูปวงกลมหรือวงรี โดยมีรูปประติมากรรมนูนเด่นอยู่ตรงกลาง ถือเป็นลักษณะเด่นของการใช้แม่พิมพ์แบบปาละในการสร้างพระพิมพ์ อนึ่ง พระพิมพ์แบบปาละนี้ปรากฏเช่นกันที่มหาวิทยาลัยนาลันทาในประเทศอินเดีย ประติมานวิทยา พระโพธิสัตว์องค์นี้ตีความได้ว่าหมายถึงพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรอย่างแน่นอน เนื่องด้วย การถือดอกบัวปัทมะ พระองค์ทรงมีพระหัตถ์ 4 กร โดยพระหัตถ์คู่บนถือดอกปัทมะกับลูกประคำอันแสดงความเป็นนักบวช

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More

Privacy & Cookies Policy
error: Content is protected !!